Özet Sikayet Rehberi

Komisyonun islevi
Insan Haklari ve Firsat Esitligi Komisyonu (Human Rights and Equal Opportunity Commission), belli durumlarda Federal Hükümet kurum ve kuruluslari tarafindan yapilan ayrimcilik ve insan haklari ihlalleriyle ilgili sikayetleri inceleyen ve uzlastiran bagimsiz ulusal bir kurulustur. Komisyon tarafsiz bir sekilde hareket eder. Komisyon ayrica, sikayetle ilgili taraflarin hiç birisi adina hareket etmez. Sikayette bulunmak istemeniz durumunda bu rehber sizin için yararli olabilir.

Komisyon bes farkli yasa uygulamaktadir. Bu yasalar sunlardir:

• 1975 Irk Ayrimciligi Yasasi (Racial Discrimination Act 1975)
• 1984 Cinsiyet Ayrimciligi Yasasi (Sex Discrimination Act 1984)
• 1986 Insan Haklari ve Firsat Esitligi Komisyonu Yasasi (Human Rights and Equal Opportunity Commission Act 1986)
• 1992 Özürlü Ayrimciligi Yasasi (Disability Discrimination Act 1992)
• 2004 Yas Ayrimciligi Yasasi (Age Discrimination Act 2004)

Irk
1975 Irk Ayrimciligi Yasasi’nda (Racial Discrimination Act 1975), kisilerin irk, renk, soy ya da milliyet veya etnik kökenleri nedeniyle, istihdam edilme ve mal ve hizmetlerin saglanmasi gibi kamu yasaminin belli alanlarinda ayrimciliga maruz kalmalarinin yasalara aykiri oldugu belirtilmektedir. Yasa ayrica, irksal nefreti de yasaklamaktadir. Bu, bir kisinin, irk, renk, milliyet veya etnik kökeniniz nedeniyle açikça hakaret edici, asagilayici veya sindirici olabilen herhangi bir davranista bulunmasi, söz söylemesi ya da yayin yayimlamasi durumunda ortaya çikmaktadir.

Cinsiyet
1984 Cinsiyet Ayrimciligi Yasasi’nda (Sex Discrimination Act 1984), kisilerin cinsiyet, medeni durum ya da hamilelikleri nedeniyle, istihdam edilme ile mal ve hizmetlerin saglanmasi gibi kamu yasaminin belli alanlarinda ayrimciliga maruz kalmalarinin yasalara aykiri oldugu belirtilmektedir. Ayrica, bir kisinin aile sorumluluklari nedeniyle isten çikarilmasi da yasalara aykiridir. Yasa bundan baska, kamu yasaminda cinsel tacizi de yasaklamaktadir. Cinsel taciz, normal bir kisinin, hakaret edici, asagilayici veya sindirici bulabilecegi cinsellik içeren istenmeyen bir davranistir.

Özürlülük
1992 Özürlü Ayrimciligi Yasasi’nda (Disability Discrimination Act 1992), özürlü bir kisinin, istihdam, egitim ve binalara erisim ile mal ve hizmetlerin saglanmasi gibi kamu yasaminin birçok alaninda özürlü olmayan bir kisiye göre ayrimci davranisa maruz kalmasinin yasalara aykiri oldugu belirtilmektedir. “Özürlülük” çok genis olarak tanimlanmakta ve bedensel ve ruhsal özürlülük yaninda, vücutta bir hastaliga neden olan organizmalarin varligi da dahil her türlü özürlülügü kapsamaktadir.

Yasa ayrica, kiside su anda ve geçmiste varolan veya gelecekte olabilecek ya da olmasinin beklendigi özürlülük durumlarini da kapsamaktadir. Bundan baska, özürlülügünüz nedeniyle yararlandiginiz gereçler, yardimcilar veya egitilmis hayvanlar da yasa kapsamindadir.

Yas
Yas Ayrimciligi Yasasi’nda (Age Discrimination Act 2004), bir kisinin yasinda ötürü istihdam edilme, mal ve hizmetlerin saglanmasi, tesislerden yararlanma, barinma, egitim ve Federal yasa ve programlarin uygulanmasi gibi kamu yasaminin belli alaninda ayrimci davranisa maruz kalmasinin yasalara aykiri oldugu belirtilmektedir.

Emeklilik, göçmenlik, vergi, gençlik ücretleri ve eyalet yasalari gibi bazi kamu yasami alanlari Yasa kapsamina girmemektedir. Ayrica, belli bir yas grubuna, o yas grubuna özgü bir ihtiyaci karsilamaya yönelik fayda saglamak yasalara aykiri degildir.

Insan haklari ve istihdam
1986 Insan Haklari ve Firsat Esitligi Komisyonu Yasasi (Human Rights and Equal Opportunity Commission Act 1986), baslica iki sikayet alanini kapsamaktadir. Birinci alan, Avustralya Federal Hükümeti tarafindan ya da onun adina yapilan insan haklari ihlalleri iddialari ile ilgilidir. Insan Haklari, Uluslararasi Vatandaslik ve Siyasi Haklar Anlasmasi (International Covenant on Civil and Political Rights) ve Çocuk Haklari Anlasmasi (Convention on the Rights of the Child) gibi bu Yasa kapsaminda programa alinmis ya da deklare edilmis belli uluslararasi anlasma ve bildirgelerde belirtildigi sekilde tanimlanmaktadir.

Ikinci sikayet alani, din, siyasi görüs, sosyal köken, yas, suç kaydi, cinsel tercih ya da sendikal faaliyet nedeniyle istihdam ve mesleki alanda haksiz davranislara maruz kalmayla ilgili sikayetleri kapsar.

Istisna, muafiyet ve savunmalar
Tüm haksiz davranislar yasadisi kabul edilmediginden, yukarida belirtilen yasalarin hepsi çesitli istisna ve muafiyetler saglamaktadir. Ayrica, hakkinda sikayette bulunulan kisiler için bazi savunma yöntemleri de bulunmaktadir.

Sikayette bulunma
Komisyon ücretsiz sikayet hizmeti saglamaktadir. Ayrimcilik veya insan haklari ihlalinden kaynaklandigini düsündügünüz bir sorunla ilgili olarak tavsiye ve bilgi almak için Komisyona basvurabilirsiniz.

Yasal temsilcinizin olmasi gerekli degildir. Bir avukatin gerekip gerekmedigi karari tamamen taraflara baglidir. Bununla beraber, Komisyonun yasal temsilcilik için herhangi bir parasal destek saglamadigini bilmeniz gerekir.

Birçok sikayet islemi Komisyona telefon etmeyle baslamaktadir. Bir sikayet bilgi görevlisi, sikayetinizin Komisyon tarafindan ele alinip alinamayacaginin belirlenmesinde size yardimci olacaktir. Alinmasi halinde, bir sonraki asama hakkinda bilgilendirileceksiniz. Komisyonun, telefonla bilgi alan kisiler için TTY ve tercümanlik hizmetleri bulunmaktadir.

• Sikayet Danisma Hatti: 1300 656 419.
• Yazili ve Sözlü Tercümanlik Servisi: 13 14 50.

Komisyona sikayet basvurusunda bulunma
Bazi özel durumlarin disinda, tüm sikayetlerin Komisyona yazili olarak yapilmasi gerekir. Bu herhangi bir yazili sekilde (e-posta dahil) ve dilde olabilir. Komisyonun sikayet formlari bulunmaktadir. Bu formdan edinmek için, Sikayet Danisma Hatti’ni aramaniz gerekir. Sikayet formunu kullanmaniz gerekmese de, sikayette bulundugunuz zaman, bize iletmeniz gereken tüm bilgileri ana hatlariyla açikladigindan, form çok yararlidir. Sikayet formunu asagidaki adrese göndermeniz gerekir.

The Director – Complaint Handling
Human Rights and Equal Opportunity Commission
GPO Box 5218
Sydney NSW 2001

Sikayetiniz nasil ele alinacaktir?
Sikayet inceleme yöntemi esnektir. Bununla beraber, birçok sikayet genellikle asagidaki yöntem izlenerek ele alinmaktadir.

Komisyona gelen tüm sikayet basvurulari Sikayet Inceleme Direktörü (Director, Complaint Handling) tarafindan degerlendirilmektedir.

Komisyon görevlileri ayrintili bilgi edinmek için sizinle baglanti kurabilirler. Bundan sonra (Komisyonun sikayetinizin incelenmesi gerektigine karar vermesi durumunda) Komisyon, durumu, hakkinda sikayette bulunulan tarafa (sikayette bulundugunuz kisi ya da kurulus) yazili olarak bildirecek; sikayet formunun/mektubunun bir kopyasini gönderecek ve belli sorular sorarak sikayete iliskin görüslerini isteyecektir. Hakkinda sikayette bulunulan kisi ya da kurulus, Komisyonun incelemesine genellikle yirmibir (21) gün içinde yanit verecektir. Yanitin bir kopyasi size gönderilecektir.

Inceleme ve ilgili bilgilerin elde edilmesinin ardindan Baskan asagida belirtilen kararlardan birini verecektir:

• Sikayeti incelemeye son verme; ya da
• Uzlasma yöntemiyle sorunu çözüme kavusturmaya çalisma.

Uzlasma, Komisyon, sikayette bulunan kisi ve hakkinda sikayette bulunulan kisi veya kurulusun, taraflarin üzerinde anlasabilecekleri bir çözüm bulmak amaciyla birlikte çalismalari durumunda saglanir. Uzlasma islemi, her iki tarafa da, mahkemeye gitmeden sorunlarini anlatma ve sorunu daha az resmi olan bir yöntem ve taraflarin üzerinde anlastiklari kosullarda çözme olanagi saglamaktadir

Uzlasma toplantisi yüzyüze, yazisma ya da telefon yöntemleriyle yürütülebilir.

Sikayetin incelenmesine son verilme nedenleri

Sikayetin uzlasma yöntemiyle çözüme kavusturulamamasi halinde, Baskan sikayet inceleme islemine son verecektir.

Baskan ayrica, asagida belirtilen konularda ikna olma dahil, diger bazi nedenlerden ötürü de sikayet inceleme islemine son verebilir.

• Sikayet konusu davranisin yasadisi olmamasi;
• Sikayetin, iddia edilen ayrimcilik olayinin gerçeklesmesinin ardindan oniki (12) aydan daha uzun bir süre sonra yapilmasi;
• Gerekçelerin yetersizligi;
• Daha uygun çözüm yönteminin olmasi ya da kullanilabilmesi; veya
• Konunun, Avustralya Federal Mahkemesi tarafindan ele alinmasini gerektiren kamusal bir öneme sahip olmasi.

Sikayetin, 1975 Irk Ayrimciligi Yasasi, 1984 Cinsiyet Ayrimciligi Yasasi, 1992 Özürlü Ayrimciligi Yasasi ve 2004 Yas Ayrimciligi Yasasi uyarinca sona erdirilmesinden sonra, Baskan, oturum ve karar için Avustralya Federal Mahkemesi’ne basvurmaniza olanak saglayacak olan bir Sona Erdirme Duyurusu (Notice of Termination) gönderecektir. Komisyon dava ile ilgili olarak size yardimci olamaz. Mahkemeyi kazanamamaniz halinde, diger tarafin mahkeme masraflarini da ödemek zorunda kalabileceginizi bilmeniz gerekir.

Konunun, 1986 Insan Haklari ve Firsat Esitligi Komisyonu Yasasi kapsaminda istihdam veya mesleki alanda insan haklari ihlali veya ayrimciligi iddiasiyla incelenmesi halinde, Baskan, yukarida açiklanan benzer nedenlerden ötürü incelemeyi sürdürmeyi reddedebilir. Ancak, bu Yasa kapsaminda mahkemeye basvurulmasi söz konusu degildir. Baskan, insan haklari ihlali ya da ayrimciligin olduguna karar vermesi halinde, konuyla ilgili bir raporu Federal Adalet Bakani’na (Federal Attorney-General) sunmalidir. Baskan ayrica, sorunu çözmeye yönelik önerilerde de bulunabilir. Adalet Bakani daha sonra bu raporu Parlamentoya sunmalidir.

Komisyon haberlesme ayrintilari

• Sikayet Danisma Hatti: 02 9284 9600 ya da 1300 656 419 (yerel telefon ücreti karsiliginda)
• TTY (isitme engelliler için): 1800 620 241.
• Yazili ve Sözlü Tercümanlik Servisi: 13 14 50.
• E-posta complaintsinfo@humanrights.gov.au
• Web Sitesi www.humanrights.gov.au

Lütfen tüm yazismalari asagidaki adrese gönderiniz:

Director – Complaints Handling
Human Rights and Equal Opportunity Commission
Level 8, 133 Castlereagh Street
SydneyeÃÃââââ‚ÃÃÃƒÆ’ƒâ€ Ã¢â‚¬â„¢ÃƒÆ’†â€™Ãƒâ€šÃ‚¢ÃƒÂ¢Ã¢â‚¬Å¡Ã‚¬Ã…¡Ãƒâ€šÃ‚¬ÃƒÆ’…¡Ã‚¬Ã‚ ÃƒÂ¢Ã¢â€šÂ¬Ã¢â€žÂ¢ÃƒÆ’Æ’ÃÃÃÃ†â€™Ãƒâ€ Ã¢â‚¬â„¢ÃƒÆ’†â€™Ãƒâ€ Ã¢â‚¬â„¢ÃƒÆ’†â€™Ãƒâ€šÃ‚¢ÃƒÂ¢Ã¢â‚¬Å¡Ã‚¬Ã‚ ÃƒÂ¢Ã¢â€šÂ¬Ã¢â€žÂ¢ÃƒÆ’ƒâ€ Ã¢â‚¬â„¢ÃƒÆ’â€ÃÃÃÃâ